شمس الدين حافظ
295
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
211 - « عشق روى گل » سحر بلبل حكايت با صبا كرد * كه عشق روى گل با ما چها كرد نقابِ گل كشيد و زلفِ سنبل * گرهبندِ قباىِ غنچه وا كرد به هر سو بلبلِ عاشق به افغان * تنعّم از ميان ، بادِ صبا كرد ازان رنگِ رخم ، خون در دل انداخت * و زين گلشن ، به خارم مبتلا كرد خوشش باد آن نسيمِ صبحگاهى * كه دردِ شبنشينان را دوا كرد من از بيگانگان ديگر ننالم * كه با من هرچه كرد ، آن آشنا كرد گر از سلطان طمع كردم ، خطا بود * ور از دلبر وفا جُستم ، جفا كرد غلامِ همّت آن نازنينم * كه كارِ خير بىروى و ريا كرد وفا از خواجگانِ شهر با من * كمالِ دولت و دين « بو الوفا » كرد بشارت بر ، به كوى مِىفروشان * كه حافظ توبه از زهدِ ريا كرد * توضيحات : چها كرد ( چه كارها كرد ) تنعم ( نعمت ) مبتلا ( دچار كردن ) بىروى و ريا ( بىظاهرسازى ) وا كرد ( باز كرد ) زهد ريا ( پارسايى رياكارانه ) بو الوفا ( خواجه كمال الدولة والد سيد ابو الوفاء شيرازى كه از مشايخ بزرگ شيراز است كه حافظ با او محبت داشت ) معنى بيت ( 9 ) ( از خواجگان شهر تنها كمال الدين بوالوفاست كه به من وفا كرد ) معنى بيت ( 10 ) ( به محله مىخواران مژده ببر كه حافظ از زهد و ريا توبه كرد و بعد از اين پارسايى رياكارانه را ترك كرد ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 1 و 2 و 3 و 4 به ترتيب فرمايد : ( وقت سحر بلبل براى باد صبا حكايت كرد كه عشق روى گل مرا آواره و نالان كرده است ) ( باد ملايم بامدادى را وقت خوش باد كه درد عاشقان شبزندهدار را درمان كرد و روىبند از چهره گل برداشت و گيسوى سنبل را چنگ زد و تكمه قباى غنچه گل را باز كرد ) ( در همه جا بلبل عاشق در حال گريه و زارى است فقط در اين ميانه باد صباست كه با ناز زندگى مىكند ) ( عشق از آن رنگ و رخ گل به دلم خون انداخت و دلم را خون كرد و گلشن به خارم مبتلا كرد ) نيت خود را از اين چهار معنى بيابيد . 2 - عاشق كسى يا چيزى شدى كه براى شما ناراحتى و درد فراوان به همراه داشته و دارد و در حق جنابعالى ستم روا شده و به محبتهاى جنابعالى بىلطفى و بىمهرى گرديده است ، به زودى خداوند شما را به پاس تحمّل اين رنجها به مقام بلندى مىرساند و ثروتى بدست مىآوريد كه همه را مبهوت خود خواهيد ساخت به شرط آنكه اولا با افراد سيگارى و معتاد مطلقا نشست و برخاست نكنيد ثانيا به يكى از مشاهد متبركه برويد و دعا كنيد و سوره مباركه « هود » آيه 80 تا 110 را با معنى و حضور قلب بخوانيد و نذر خود را ادا كنيد . 3 - ويژگيهاى جنابعالى عبارتند از : موفق و پيروز ، خيرخواه ، عاقل ، به موقع صبور و آرام ، صلحجو ، هنرمند ، باسليقه ، نجيب ، باوفا ، دستت نمك ندارد ، خوشبين ، مشاورى عالى ، متين و مؤدب ، اصيل ، معتدل ، باشخصيت ، مهربان ، خوشرو ، كلهشق ، بااراده ، با اين ويژگيها حيف است خود را به مسايل كوچك سرگرم كنيد پس با اراده ، علاقه ، تلاش و سرعت عمل اقدام كن تا موفق شويد . 4 - يكى از نزديكان سخت به كمك خانوادهء شما نياز دارد پس به كمك او بشتابيد و گره از كارش باز كنيد تا خداوند نيز در برآورده كردن نياز خانوادهء شما محبت فرمايد . 5 - پشتگوشاندازى هم اندازهاى دارد ، او تحمل را از دست خواهد داد ، از بگوومگوهاى گوناگون خسته شده است . او تصور مىكند كه از متانت و حوصلهاش سوء استفاده شده ، بناى بدرفتارى را دارد . بنابراين با ملاحت و زيركى دل او را به دست آوريد تا طلاى ناب زير پاى شما نثار كند .